Jolanda heeft zich goed voorbereid op het gesprek. “Ik heb de vragen zelfs even door ChatGPT en CoPilot gegooid om te kijken wat die ervan maakten. Maar die kwamen met zulke onzinnige dingen”, lacht ze. Het echte verhaal zit natuurlijk in hun hoofd en hart.
Samen in de bus, samen in het onderwijs
Vier decennia geleden zaten ze elke dag zij aan zij in de bus naar de pedagogische academie, dromend over hun toekomst in het vak. Nu, een heel leven in het onderwijs later, is die passie nog precies hetzelfde. Het is bijzonder hoe twee mensen niet alleen hun leven, maar ook hun liefde voor het onderwijs met elkaar delen. Hun advies aan de nieuwe generatie? “Luister naar je gevoel. Je moet echt feeling hebben met je doelgroep.”
Na hun opleiding vertrokken ze samen naar West-Duitsland, waar Rinko zijn carrière aftrapte op een basisschool voor kinderen van Nederlandse militairen. “Ik was net klaar met mijn opleiding en dacht dat ik door de enorme werkloosheid in de jaren ‘80 lang thuis zou zitten”, herinnert Rinko zich. “Maar ik ben geen dag werkloos geweest.”
Terug voor de klas
Na bijna 25 jaar als directeur op diverse scholen gewerkt te hebben, begon het bij Rinko weer te kriebelen. Hij was wel klaar met het directeurschap en wilde weer terug naar de basis: voor de klas staan en echt contact hebben met de leerlingen.
Via Jolanda, die toen al bij Attendiz werkte, kwam hij ook bij een school van Attendiz terecht. Ze stelde voor dat hij eens zou meelopen op de afdeling Diplomagericht van Onderwijscentrum Het Roessingh (OCR DG). “Toen ik mocht meekijken bij een les maatschappijleer bij OCR DG, begonnen mijn handen direct te jeuken. Ik dacht: leraar, ga maar aan de kant, ik wil dit zelf doen! Zo leuk vond ik het daar.” Toen er een vacature vrijkwam twijfelde hij dan ook geen moment om te solliciteren. Inmiddels werkt hij er alweer vier jaar met ontzettend veel plezier. “Het contact met de leerlingen, de kennisoverdracht, maar ook de vorming en begeleiding. Het is gewoon geweldig om weer echt voor de groep te staan.”
Passie voor speciaal onderwijs
Jolanda wist al vroeg dat haar hart bij het speciaal onderwijs lag. “Ik heb in 1985 direct de BUO (buitengewoon onderwijs)-opleiding gedaan, de voorloper van wat we nu het speciaal onderwijs noemen. De moeilijkste klassen, de leerlingen met de meeste pit, daar werd ik het gelukkigst van.” Na een uitstapje naar de SLO (het landelijk expertisecentrum voor curriculumontwikkeling), waar ze meewerkte aan onderwijspublicaties, miste ze de praktijk en kwam ze via de ambulante dienst bij Attendiz terecht. Als intern opleider van de Attendiz Academie begeleidt ze scholen vooral veel bij het inzetten van PBS: positive behavior support. Dit is een aanpak die zich richt op het bevorderen van positief gedrag in een onderwijsomgeving.
Een van haar meest trotse momenten was de ontwikkeling van een poster met de pluspunten van AD(H)D, die landelijk verspreid is via uitgeverij Pica. “Ik volgde een cursus in Amsterdam en daar hing gewoon mijn eigen poster aan de muur”, vertelt ze trots. “Er staan juist de pluspunten van AD(H)D op. Hopelijk heeft het voor veel kinderen met AD(H)D verschil gemaakt. Dat positieve kijken naar kinderen en denken in kansen in plaats van in beperkingen, dat is de rode draad in mijn werk als PBS-coach.”
Veel onvergetelijke momenten
In veertig jaar tijd zie je veel, maar sommige momenten vergeet je nooit. Rinko vertelt bevlogen over een leerling die door een amputatie in een rolstoel zat. “Hij kreeg een prothese en trainde keihard om hiermee te kunnen lopen. Op een dag zag ik hem de bus instappen met een grijns van oor tot oor. Hij mocht voor het eerst naar de ‘lopersgym’. Dat is voor zo’n kind een gigantische mijlpaal. Later hoorde ik dat de tegenstanders bij het voetballen niet eens doorhadden dat hij een prothese had. Dat maakt me supertrots.”
Ook herinnert Rinko zich de leraar die voor zijn pensioen nog één droom had. Hij wilde een echte opera op school uitvoeren met de leerlingen. “Toen ben ik naar onze bestuurder gegaan en hebben we geregeld dat hij vier maanden voor zijn pensioen werd uitgeroosterd. Daardoor had hij de tijd om met de leerlingen de teksten te vertalen en alles in te studeren. Er was zelfs een zangpedagoog bij betrokken. In het dorp waar de school stond was nog nooit een opera geweest. Onze leerlingen hadden zoiets nog nooit meegemaakt en ikzelf trouwens ook niet. Het was fantastisch om te zien hoe die wereld voor hen openging.”
Floppy’s en digiborden
Als je veertig jaar terugkijkt, kun je niet om de opkomst van techniek en digitale middelen heen. Jolanda moet hard lachen als ze terugdenkt aan de allereerste computer op school. “Die kostte vijfduizend gulden! We hadden allerlei activiteiten georganiseerd om dat bedrag bij elkaar te krijgen. Ik was de eerste die er een floppy in mocht doen. Natuurlijk deed ik hem er op de kop in, liep het ding direct vast en moest ‘ie meteen naar de reparatie. De directeur was niet blij.”
Hoewel er veel is veranderd – bijvoorbeeld dat internet en digiborden de wereld de klas in brengen – blijft de kern van het werk hetzelfde. Rinko: “De interactie tussen leerling en leerkracht is in veertig jaar niks veranderd. Het vertrouwen, de verbinding en de relatie, daar draait het nog steeds om.”
De sfeer bij Attendiz
Beiden voelen zich als een vis in het water bij Attendiz. Volgens Rinko is de professionele cultuur hoog en de sfeer warm. “Wat me echt verraste was de oprechte zorg voor collega’s. Tijdens een Attendizdag werden alle medewerkers door de directeuren zelfs met applaus ontvangen. Dat voelt heel goed.”
Jolanda vult aan: “Er is geen concurrentie tussen de scholen. We delen alles wat we ontwikkelen met elkaar. Waarom zou je het wiel steeds opnieuw uitvinden als iets op een collega-school al goed gebeurt?”
Een boodschap voor de nieuwe generatie
Wat het echtpaar wil meegeven aan jonge mensen die overwegen om voor de klas te gaan staan? “Luister naar je gevoel”, zegt Rinko stellig. “Je moet echt een klik hebben met de doelgroep. Als die passie er is, is het het mooiste vak ter wereld.”
Jolanda knikt. “Onderwijs is de sleutel. Soms help jij nét dat ene knopje bij een leerling omzetten door vol te houden en vertrouwen te geven.” Rinko besluit: “Neem veel humor mee en heb een beetje lef om buiten de gebaande paden te durven treden en zo voor een kind het verschil te maken.”
